แปหลังคาคืออะไร? เจาะลึก 3 ประเภทแปหลังคาที่ใช้ในงานโครงสร้าง

แปหลังคา คือ โครงสร้างรองรับแผ่นหลังคา ทำหน้าที่กระจายน้ำหนักจากหลังคาไปยังจันทันหรือโครงสร้างหลัก เพื่อเพิ่มความแข็งแรงและป้องกันปัญหาหลังคาแอ่นหรือรั่วซึมมี 3 ประเภทหลัก ได้แก่ แปสำเร็จรูป แปเหล็กรูปพรรณ แปไม้

หากคุณกำลังวางแผนทำหลังคา ไม่ว่าจะเป็นบ้านพักอาศัย โรงงาน หรือโกดัง คำถามสำคัญที่ควรรู้คือ “แปหลังคาคืออะไร” และควรเลือกแปหลังคาแบบไหนดีให้เหมาะกับโครงสร้าง บทความนี้จะพาคุณไปรู้จักประเภทของแปหลังคา พร้อมวิธีเลือกใช้งานอย่างถูกต้อง

แปหลังคา คือ ส่วนประกอบหนึ่งของโครงสร้างหลังคา ทำหน้าที่รองรับน้ำหนักของแผ่นหลังคา เพื่อช่วยกระจายน้ำหนักไปยังรากฐานของอาคาร

ซึ่งระยะการวางแปจะขึ้นอยู่กับชนิดและขนาดของวัสดุมุงหลังคา หากเลือกใช้แปที่ไม่ได้มาตรฐาน หรือมีความแข็งแรงไม่เพียงพอ อาจทำให้เกิดปัญหาหลังคาตกท้องช้าง ที่เป็นสาเหตุหนึ่งของการรั่วซึม โดยวัสดุที่นำมาใช้ทำแปต้องมีคุณสมบัติ ดังนี้

• แข็งแรง รับน้ำหนักได้ดี
• ทนต่อสภาพอากาศและความชื้น
• มีอายุการใช้งานยาวนาน

การเลือกแปที่เหมาะสมตั้งแต่ต้น จึงเป็นพื้นฐานสำคัญของโครงสร้างหลังคาที่ปลอดภัยและมั่นคง

โดยทั่วไป แปหลังคาแบ่งออกเป็น 3 ประเภทหลัก ได้แก่

แปสำเร็จรูป คือ แปที่ถูกออกแบบและผ่านการคำนวณโครงสร้างทางวิศวกรรมมาแล้วจากโรงงาน พร้อมใช้งานทันทีที่หน้างาน จุดเด่นคือ น้ำหนักเบา ช่วยให้การติดตั้งง่าย สะดวกรวดเร็ว อีกทั้งยังสามารถรองรับน้ำหนักได้ดี มักผลิตจากเหล็กคุณภาพสูง เคลือบสารป้องกันสนิม ทำให้ไม่ต้องทาสีกันสนิมเพิ่ม และสามารถใช้สกรูปลายสว่านยึดติดกับโครงสร้างได้ทันที 

คือ แปเหล็กที่เคลือบสังกะสี ช่วยป้องกันสนิมและทนต่อการกัดกร่อนได้ดี เหมาะสำหรับงานหลังคาที่ต้องการความคงทนในระยะยาว

คือ แปเหล็กที่เคลือบด้วยอลูมิเนียมซิงค์ มีความทนทานต่อการกัดกร่อนสูง แข็งแรง เหมาะกับอาคารที่ต้องการอายุการใช้งานยาวนานและมีความมั่นคงของโครงสร้างสูง

แปเหล็กรูปพรรณ คือ แปที่ทำจากเหล็ก โดยจะผ่านการถูกรีดร้อนหรือรีดเย็นให้เป็นรูปทรงต่างๆ เพื่อใช้รองรับแผ่นหลังคาโดยเฉพาะ เช่น เหล็กตัวซี หรือเหล็กกล่อง มีความแข็งแรงสูง เหมาะกับอาคารขนาดใหญ่ เช่น โรงงาน หรือโกดังสินค้า แต่อย่างไรก็ตาม หากเป็นเหล็กดำทั่วไป จำเป็นต้องทาสีกันสนิมหรือเคลือบสารป้องกันสนิมก่อนนำไปใช้งาน เพื่อยืดอายุการใช้งานและป้องกันการกัดกร่อนให้ดีมากขึ้น

แปไม้ คือ แปแบบดั้งเดิมที่ทำจากไม้ธรรมชาติ นิยมใช้ในบ้านทรงไทยหรืออาคารแบบโบราณ ซึ่งไม้ที่นำมาใช้ต้องเป็นไม้เนื้อแข็ง เพื่อให้สามารถรับน้ำหนักได้เพียงพอ แต่เมื่อเทียบกับวัสดุสมัยใหม่อย่างแปสำเร็จรูปหรือแปเหล็กแล้ว แปไม้ต้องการการดูแลที่มากกว่า โดยเฉพาะเรื่องปลวก ความชื้น และการบิดงอของไม้ตามสภาพอากาศ

เมื่อเข้าใจประเภทของแปแล้ว ขั้นตอนสำคัญถัดมาคือ “การเลือกสเปคให้เหมาะกับงาน” ซึ่งปัจจัยที่ควรนำมาพิจารณา ได้แก่

หลังคาเมทัลชีท หลังคากระเบื้องลอนคู่ หรือหลังคากระเบื้องคอนกรีต แต่ละประเภทของแผ่นหลังคา จะมีการคำนวณน้ำหนักและระยะวางแปที่แตกต่างกัน 

ช่วงเสาและระยะจันทัน ส่งผลต่อความหนาและขนาดของแปที่ต้องเลือก 

บ้านพักอาศัย → ใช้แปขนาดมาตรฐาน

โรงงาน / โกดัง → ต้องการแปที่รับน้ำหนักสูง

หากเป็นพื้นที่ใกล้ทะเล หรือพื้นที่ความชื้นสูง ควรเลือกแปที่มีการเคลือบกันสนิม เพื่อป้องกันการกัดกร่อน

การเลือกแปหลังคาที่ได้มาตรฐานตั้งแต่ต้น คือหัวใจสำคัญของโครงสร้างที่แข็งแรงและปลอดภัย อย่าง แปสำเร็จรูป โปรฟาส์ท™ แปเหล็กกัลวาไนซ์คุณภาพสูง ที่ผ่านการทดสอบสามารถรองรับน้ำหนักได้ดี ทำให้ช่วยลดปัญหาหลังคารั่วซึมได้ในระยะยาว